संत कान्होपात्रा

संत कान्होपात्रा सामान्य कुटुंबात जन्मालाआलेल्या आणि विठ्ठलभक्तिपर अभंगरचना करणार्‍या कान्होपात्रा या इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वारकरी संप्रदायातील एक महत्त्वाच्या संतकवयित्री होत्या. पंढरपूर जवळच्या मंगळवेढा येथे त्यांचे वास्तव्य होते. बिदरच्या बादशहाने मागणी घातली म्हणून कान्होपात्रा यांनी पंढरपूरला विठ्ठलचरणी डोके ठेवून प्राण सोडले. विठ्ठलभक्तीचा लखलखीत आविष्कार घडवणाऱ्या कान्होपात्रेविषयी फार कमी माहिती उपलब्ध आहे. त्यांनी बरीच अभंगरचना केली असावी, …

संत गुरु नानक

संत गुरु नानक

संत गुरु नानक  गुरु नानकांनी समाजाला दिलेला सगळ्यात महत्त्वाचा संदेश. ‘ईश्वर एक आहे आणि चराचरात त्याचे वास्तव्य आहे. आपला कर्ता, धर्ता आणि पिता सारे काही तोच आहे, त्यामुळे प्रत्येकांशी आपण प्रेमपूर्वक भावनेने वागले पाहिजे’. गुरू नानकांच्या संदेशाचा सार सांगण्याचा हेतू असा की आज ‘गुरूनानक जयंती’ आहे. शीख धर्माचे संस्थापक आणि शिखांचे पहिले गुरू नानक त्यांचा …

संत मोहंमद पैगंबर

मोहंमद पैगंबर मुस्लिम धर्माचे  संस्थापक व प्रेषित मोहम्मद पैगंबर यांचा जन्म वीस एप्रिल ५७१ मध्ये मक्का (सध्या सौदी अरेबियात) या शहरात झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव हजरत अब्दुल्लाह आणि आईचे नाव हजरत आमेना होते. संत मोहम्मद या शब्दाचा इस्लाम मधील अर्थ आदरणीय असा होतो. मोहम्मद पैगंबर अवघ्या सहा वषाचे असताना त्यांच्या आईचे निधन झाले. पुढे त्यांचा …

संत भगवान बाबा

संत भगवान बाबा

संत भगवान बाबा भगवानबाबांनी महाराष्ट्राच्या ग्रामीण भागात कीर्तनाच्या माध्यमातून शैक्षणिक, सामाजिक, नैतिक व सांस्कृतिक प्रबोधन केले. भक्तिमार्ग, कर्ममार्ग व ज्ञानमार्ग यांचा त्रिवेणी समन्वय त्यांनी साधला होता. तो त्यांच्या कीर्तनातही दिसून येई. कीर्तनकार म्हणून त्यांना प्रचंड लोकप्रियता मिळाली होती. आपल्या कीर्तनांतून ते जातिभेद, धर्मभेद, अज्ञान, अंधश्रद्धा, अनिष्ट रुढी-परंपरा यांच्यावर प्रहार करीत. प्रबोधनकार्यासाठी त्यांनी मराठवाडा, विदर्भ , …

संत विसोबा खेचर

संत विसोबा खेचर महान संत विसोबा खेचर यांनी शिष्य नामदेवाला शिकवण संत विसोबा खेचर हे महाराष्ट्रातील मोठे संत होऊन गेले. संत ज्ञानेश्‍वर हे त्यांचे गुरु, तर संत नामदेवांनी त्यांचे शिष्यत्व पत्करले. संत विसोबा खेचर हे शैव पंथीय होते; परंतु त्यांचा वारकरी आणि नाथ संप्रदाय यांच्याशीही जवळचा संपर्क आला. विसोबा खेचर हे खरेतर संत ज्ञानेश्‍वर आणि …