तीर्थक्षेत्र

श्री क्षेत्र पीठापूर

स्थान: इस्ट गोदावरी जिल्हा, आंध्रप्रदेश सत्पुरूष: श्रीपाद श्रीवल्लभ स्वामी महाराज  विशेष: श्रीपाद श्रीवल्लभ जन्मस्थान, कुकुटेश्वर मंदिर, अनघा लक्ष्मी  मंदिर, सत्यनारायण मंदिरपादुका: श्रीपाद पादुका श्रीपादांचे जन्मस्थान आंध्र प्रदेशात ‘पीठापूर’ गावी एक आपळराजा नावाचा आपस्तंब शाखेचा ब्राह्मण राहत होता. त्याची पतिव्रता भार्या सुमति नित्य अतिथि-पूजा करीत असे. एकदा ब्राह्मणाच्या घरी श्राद्ध असताना श्रीदत्तात्रेय अतिथी स्वरूपात आले. ब्राह्मण भोजन झाले नव्हते. त्यावेळी आपळाराजा घरी नव्हते. …

लेख

टाळ

पंढरीतील हा परंपरागत असलेला पितळी वस्तू बनवण्याचा व्यवसाय ओतारी समाज गेली अनेक वर्षे करीत आहे. यामध्ये मूर्ती, टाळ, घंटा, पंचपळी, पात्र, समई, दिवे तयार करण्यात ओतारी समाजासह अनेकांनी आजही हा व्यवसाय जपला आहे. यामुळे पंढरीत तयार होणारा हा पितळी  टाळ महाराष्ट्राच्या कानाकोपर्‍यात घुमतो आहे.  पंढरी हे वारकरी संप्रदायाचे माहेरघर आहे. वारकरी संप्रदायात टाळ, मृदंग, विणा, …

लेख

शिर्डीत गुरु पौर्णिमेनिमित्त तीन दिवसीय उत्सवाला प्रारंभ

शिर्डी : गुरु पौर्णिमेनिमित्त शिर्डीत उत्सवाला प्रारंभ झाला आहे. तीन दिवस चालणाऱ्या उत्सवाला आज सकाळी साईबाबांच्या काकड आरती नंतर सुरुवात झाली आहे. गुरुपौर्णिमेनिमित्त साईबाबांच्या दर्शनासाठी देशभरातून भाविकांनी गर्दी केली आहे. उद्या मुख्य दिवस असून भाविक मोठ्या संख्येने शिर्डीत दाखल होत आहेत. साईबाबांच्या भक्तांसाठी गुरुपोर्णिमा उत्सवाला मोठे महत्व आहे. देशातीलच नव्हे तर परदेशातील साईभक्त या दिवशी साईंच्या …

महती संताची

सद्गुरू मछिंद्रनाथ महाराज

|| ॐ गुरूजी, सत नमो आदेश || श्रीमद भागवतात उल्लेख केल्या प्रमाणे श्री वृषभ देवांच्या शंभर पैकी “नऊ नारायण ” म्हणून प्रसिद्द असलेल्या नऊ मुलांनी जगदुद्धारार्थ अवतार धारण केले. त्यातील कवी नारायणाचे प्रथम अवतार असलेले श्री मत्स्येंद्रनाथ जी होय. श्री नवनाथ कथासार या मालू कवी विरचित दृष्टांत स्वरूप ग्रंथात उल्लेखित केल्याप्रमाणे कवी नारायणांनी मत्स्याच्या पोटी …

लेख

देवशयनी आषाढी एकादशी

आषाढ मासाच्या शुक्ल पक्षातील एकादशीला ‘देवशयनी (देवांच्या निद्रेची)’ आणि वद्य पक्षातील एकादशीला ‘कामिका एकादशी’, असे म्हणतात. भारतीय संस्कृतीत सन्मार्गांने वागावे, सत्याचरण करावे यासाठी मानवास विविध व्रते करण्यात सांगितले आहे. आपल्या मनातील अशुभ विचारांचे पदोपदी मानवी मनावर आक्रमण होत असते हे कोणी नाकारु शकत नाही. मानव व पशु यातील महत्त्वाचा फरक निती अनितीचे परिक्षण करणारी बुद्धि …

लेख

रिंगण

रिंगण म्हणजे काय ? पालखी सोहळ्यातले एक महत्वाचे आकर्षण म्हणजे रिंगण. हा कार्यक्रम पालखीत सहभागी वारकऱ्यांबरोबरच स्थानिक लोकांचा व माध्यमांच्या आकर्षणाचा विषय असतो . रिंगण म्हणजे एक प्रकारचा खेळ म्हणता येईल. रिंगण चा शब्दशः अर्थ म्हणजे वर्तुळ . रिंगण म्हणजे म्हणजे पालखी भोवती गोल फिरणे. रिंगणचे ठिकाण म्हणजे मोठे मैदान. प्रत्येक पालखी सोहळ्याची रिंगणाची ठिकाणे …

लेख

दिंडी

एका विशिष्ट इष्टदेवतेच्या किंवा आराध्यदेवतेच्या तीर्थक्षेत्री, दरवर्षी एका विशिष्ट तिथिस होणाऱ्या उत्सवास हजर राहून तेथे त्या देवतेचे दर्शन घेऊन पुण्य पदरी पडावे म्हणून अभंग अथवा भजने गात,नामस्मरण करीत पायी जाणाऱ्या व्यक्तीसमूहास दिंडी असे म्हणतात. ज्ञानेश्वर,तुकाराम,नामदेव इत्यादी संत पंढरपूर येथील विठ्ठलाच्या दर्शनाला आपल्या सहकाऱ्यांसह निघत असत. त्यांच्या हाती ध्वज, पताका इत्यादी असायचे. या मिरवणुकीस दिंडी असे म्हणण्यात येत असे. कालानुरूप याचे …

लेख

वारकरी संप्रदाय म्हणजे काय ?

वारकरी संप्रदाय हा विठ्ठल भक्तांचा साधासुधा भक्तीसंप्रदाय नाही तर शैव, नाथ, दत्त, सूफि इत्यादी पंथातील चिंतनशील संस्कारक्षम अशा भक्तांना सामावून घेतलेले ते एक सांस्कृतिक केंद्र आहे. या संप्रदायाचे प्रवेशद्वार सर्व जाती पंथाच्या स्त्रीपुरुषांना खुले आहे. त्यात उच्चनीच, गरीब, श्रीमंत असा भेदभाव नाही. ब्राह्मणांपासून हरिजनापर्यंत सर्वांना सारखेच स्थान त्यात आहे. वारकरी संप्रदायाने शास्त्र प्रामाण्याला व जातिव्यवस्थेला …

कीर्तनकार/ प्रवचनकार गायनाचार्य ह. भ. प.

ह.भ.प कृष्णा महाराज घाडगे

ह.भ.प. कृष्णा महाराज घाडगे पत्ता :- रा. चिंचोली ता. तुळजापूर जि. धाराशिवशिक्षण :- 12 वी आध्यात्मिक शिक्षण :- जोगमहाराज वारकरी शिक्षण संस्था येथे शिक्षण चालू आहे. सेवा :- किर्तनकार मो :- 8600571288 सविस्तर माहिती :- ह.भ.प. कृष्णा महाराज घाडगे  हे त्यांचे शिक्षण चालू असताना सुद्धा वारकरी सांप्रदाय साठी खूप मोलाचे कार्य करत आहे महाराज वारकरी …

लेख

पंढरीची वारी पृथ्वीवरील एक अभूतपूर्व सोहळा

सकाळ मंगल निधी |श्री विठ्ठलाचे नाम आधी| संपूर्ण महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत असणार्या सावळ्या विठ्ठलाच्या आषाढी एकाद्शी दिवशी भरणार्या यात्रेसाठी देशातील विविध भागातून भाविक येतात. लाखोच्या घरात वारकर्यांची गर्दी भीमेच्य काठी जमा होते. मात्र या सोहळ्यासाठी चालत येणारा आळंदी ते पंढरपूर हा पायी वारी सोहळा हा अवर्णनीय आहे. १८ दिवस चालून आषाढी एकादशी दिवशी विठ्ठलाचे दर्शन …